scorecardresearch

ആർ ബി ശ്രീകുമാർ, മോദി സർക്കാരിന് എതിരെ നിന്ന പൊലീസുകാരൻ

വിരമിച്ച ശേഷം ഗുജറാത്ത് ഡിജിപിയായ ശ്രീകുമാർ, 2002 ലെ കലാപത്തിൽ സർക്കാർ ഏജൻസികളുടെ പങ്കാളിത്തം ആരോപിച്ച് നാനാവതി കമ്മീഷനിൽ സത്യവാങ്മൂലം നൽകിയിരുന്നു. ഈ ആരോപണങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്ക് സുപ്രീം കോടതി വെള്ളിയാഴ്ച ചോദ്യം ചെയ്തു.

sreekumar
Express photo by Prem Nath Pandey

2002 ലെ കലാപത്തിന് ശേഷം ഗുജറാത്തിൽ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുമെന്ന നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിന്റെ അവകാശവാദങ്ങളെ വെല്ലുവിളിച്ച പൊലീസുകാരനാണ് ആർ ബി ശ്രീകുമാർ. സർക്കാർ ഏജൻസികളും കലാപകാരികളും തമ്മിലുള്ള ഒത്തുകളിയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം തുറന്നു സംസാരിച്ചു, അങ്ങനെ സർവീസിലിരിക്കെ സ്ഥാനക്കയറ്റം നിഷേധിക്കപ്പെടുകയും പുറത്താക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ശനിയാഴ്ച, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി അഹമ്മദാബാദ് ഡിറ്റക്ഷൻ ഓഫ് ക്രൈംബ്രാഞ്ച് ഗുജറാത്ത് മുൻ ഡിജിപി ആയ ശ്രീകുമാറിനെ ഗാന്ധിനഗറിലെ വീട്ടിൽ നിന്ന് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. കലാപക്കേസില്‍ അന്നത്തെ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രി ആയിരുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിക്ക് സുപ്രീം കോടതി ക്ലീന്‍ ചിറ്റ് നല്‍കിയതിന് പിന്നാലെയാണ് ഇത്.

2002 ഏപ്രിലിൽ ആണ് മോദി, തിരുവനന്തപുരത്ത് വേരുകളുള്ള 1971 ബാച്ച് ഐപിഎസ് ഓഫീസറായ ശ്രീകുമാറിനെ അഡീഷണൽ ഡിജിപിയായി (ഇന്റലിജൻസ്) നിയമിക്കുന്നത്. ഫെബ്രുവരി 27-ന് ഗോധ്രയിൽ സബർമതി എക്‌സ്പ്രസ് ട്രെയിൻ കത്തിച്ചതിനെ തുടർന്ന് സംസ്ഥാനം അപ്പോൾ വർഗീയ കലാപത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്നു. ഗുജറാത്തിലെ 182 നിയോജക മണ്ഡലങ്ങളിൽ 154 എണ്ണത്തിലും കലാപം ബാധിച്ചുവെന്നും ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ കുടിയിറക്കപ്പെട്ടെന്നും അദ്ദേഹം അന്നത്തെ ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർ ജെ എം ലിങ്ദോക്ക് സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിനെ തുടർന്നാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാരുമായുള്ള ആദ്യ ഏറ്റുമുട്ടൽ ആരംഭിക്കുന്നത്. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യമാണ് സംസ്ഥാനത്ത് എന്ന സർക്കാർ വാദങ്ങളെ തള്ളുന്നതായിരുന്നു ഈ റിപ്പോർട്ട്.

2002 സെപ്തംബറിൽ ഒരു യാത്രയ്ക്കിടെ മോദി നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിലെ “വർഗീയ വികാരങ്ങൾ” ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ കമ്മീഷനിലേക്ക് ഒരു റിപ്പോർട്ട് അയച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ശ്രീകുമാറിനെ സിഐഡിയിൽ നിന്ന് (ഇന്റലിജൻസ്) സ്ഥലം മാറ്റി. തുടർന്ന് എഡിജിപിയായി (പോലീസ് റിഫോംസ്) നിയമിതനായ അദ്ദേഹം 2007-ൽ വിരമിക്കുന്നതുവരെ തൽസ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. സർവീസിലിരിക്കെ, ഗോധ്ര സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച ജസ്റ്റിസ് (റിട്ടയേർഡ്) ജി ടി നാനാവതി, ജസ്റ്റിസ് (റിട്ടയേർഡ്) അക്ഷയ് മേത്ത കമ്മീഷൻ എന്നിവർക്ക് മുമ്പാകെ ശ്രീകുമാർ തന്റെ ഒമ്പത് സത്യവാങ്മൂലങ്ങളിൽ നാലെണ്ണം സമർപ്പിച്ചു. സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ, “കലാപകാരികളും സർക്കാർ ഏജൻസികളും തമ്മിലുള്ള ഒത്തുകളി” തുറന്നുകാട്ടിയെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ നാനാവതി-മേഹ്ത കമ്മീഷൻ ശ്രീകുമാറിന്റെയും സഹ ഐപിഎസ് ഓഫീസർമാരായ രാഹുൽ ശർമ്മയുടെയും സഞ്ജീവ് ഭട്ടിന്റെയും തെളിവുകൾ നിരസിച്ചു, അവ ഒന്നുകിൽ “അടിസ്ഥാനരഹിതം”, “തെറ്റ്” അല്ലെങ്കിൽ “വിശ്വസനീയമല്ല” എന്ന് അവർ വിശേഷിപ്പിച്ചു. സർവീസിൽ നിന്ന് സ്വമേധയാ വിരമിച്ച ശർമ്മ ഇപ്പോൾ ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനാണ്, അതേസമയം സർവീസിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ട സഞ്ജയ് ഭട്ട്, 1996 ലെ മയക്കുമരുന്ന് കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇപ്പോൾ ജയിലിലാണ്.

സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിനായുള്ള പോരാട്ടം

2004ൽ നാനാവതി-മേഹ്ത കമ്മീഷനുമുമ്പാകെ സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, 2005-ൽ ശ്രീകുമാറിനെ അസാധുവാക്കുകയും അദേഹത്തിന് ഡിജിപി ആകാനുള്ള അവസരം നഷ്‌ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത് സെൻട്രൽ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് ട്രൈബ്യൂണലിൽ (സിഎടി) അദ്ദേഹം സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിൽ, സംസ്ഥാന ഇന്റലിജൻസ് മേധാവിയായിരിക്കെ തനിക്ക് നൽകിയ ‘നിയമവിരുദ്ധമായ ഉത്തരവുകൾ’ സംബന്ധിച്ച, അദ്ദേഹം സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഒരു “രഹസ്യ ഡയറി”യും ഉണ്ടായിരുന്നു. 2005ൽ ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ ശ്രീകുമാറിനെതിരെ ഒരു വകുപ്പുതല കുറ്റപത്രം നൽകി, “ഒരു സ്വകാര്യ ഡയറി പരിപാലിക്കുകയും അത് ഔദ്യോഗികമാക്കുകയും, സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ സംഭാഷണം ടേപ്പ് ചെയ്യുകയും ഇന്റലിജൻസ് റിപ്പോർട്ടുകൾ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ചോർത്തുകയും ചെയ്തു” എന്നായിരുന്നു കേസ്. 2015ൽ സുപ്രീം കോടതി കുറ്റപത്രം സ്റ്റേ ചെയ്തു.

2007 ഫെബ്രുവരി 28ന് വിരമിക്കുന്ന ദിവസം, ശ്രീകുമാറിന്റെ സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിന് അനുകൂലമായി സിഎടി യുടെ വിധി വന്നു, എന്നാൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ അതിനെ ഹൈക്കോടതിയിലും തുടർന്ന് സുപ്രീം കോടതിയിലും വെല്ലുവിളിച്ചു. 2008-ൽ സുപ്രീം കോടതി സർക്കാരിന്റെ ഹർജി തള്ളുകയും ശ്രീകുമാറിന് മുൻകാല പ്രാബല്യത്തോടെ ഡിജിപി റാങ്കിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം നൽകുകയും ചെയ്തു.

നീണ്ട കരിയറിന്റെ തുടക്കം

ഗുജറാത്തിലെ ആദ്യ നിയമനങ്ങളിൽ ഒന്നും ശ്രീകുമാർ ഒരു വർഷം പോലും തികച്ചിട്ടില്ല, മെഹ്‌സാന ജില്ലയിലെ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ട് (എസ്‌പി) ആയി ഒരു വർഷത്തിലേറെ ചെലവഴിച്ചതാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിന്ന പോസ്റ്റ്.

1979ൽ അദ്ദേഹം സെൻട്രൽ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ സെക്യൂരിറ്റി ഫോഴ്സിലേക്ക് (സിഐഎസ്എഫ്) ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ പോയി, 1980-84 വരെ തിരുവനന്തപുരത്തെ തുമ്പയിലുള്ള വിക്രം സാരാഭായ് ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രത്തിന്റെ (വിഎസ്എസ്സി) സുരക്ഷാ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന സിഐഎസ്എഫ് യൂണിറ്റിന്റെ കമാൻഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഖേഡ, കച്ച് ജില്ലകളിലെ എസ്പിയായി ചുമതലയേൽക്കാൻ അദ്ദേഹം ഗുജറാത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, അതിനുശേഷം ഗുജറാത്ത് ഊർജ വികാസ് നിഗം ​​ലിമിറ്റഡ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പഴയ ഗുജറാത്ത് ഇലക്‌ട്രിസിറ്റി ബോർഡിന്റെ സെക്യൂരിറ്റി ഡയറക്ടറായി നിയമിതനായി.

ഗുജറാത്തിന് പുറത്ത് ഇന്റലിജൻസ് ബ്യൂറോയിൽ (ഐബി) 1987 മുതൽ 1999 വരെ വിവിധ പദവികളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1992 വരെ ഡൽഹിയിലെ ഐബി ആസ്ഥാനത്ത് ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറായി നിയമിതനായി. അതിനിടയിൽ മികച്ച സേവനത്തിന് പൊലീസ് മെഡലും ലഭിച്ചു.

അതേ വർഷം തന്നെ തിരുവനന്തപുരത്തെ സബ്‌സിഡിയറി ഇന്റലിജൻസ് ബ്യൂറോയുടെ (എസ്‌ഐബി) ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറായി സ്ഥലം മാറ്റം ലഭിച്ചു. അദ്ദേഹം അവിടെ ഉദ്യോഗസ്ഥാനായി ഇരിക്കെയാണ് 1994ൽ ഐഎസ്ആർഒ (ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ) ചാരവൃത്തി കേസ് വരുന്നത്. ചാരപ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടതായി ആരോപിച്ച് രണ്ട് മാലിദ്വീപ് വനിതകൾക്കും വിഎസ്എസ്‌സിയിലെ രണ്ട് ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കുമെതിരെ ഫോറിനേഴ്‌സ് ആക്‌ട്, ഒഫീഷ്യൽ സീക്രട്ട് ആക്‌ട് എന്നിവ പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത രണ്ട് കേസുകൾ അന്വേഷിക്കാൻ സംസ്ഥാന പൊലീസിനെ സഹായിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഐബി ടീമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ശ്രീകുമാർ. കേസിലെ പ്രതികളിലൊരാളായ ഐഎസ്ആർഒ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എസ് നമ്പി നാരായൺ ഐബി ഉദ്യോഗസ്ഥരും മറ്റുള്ളവരും തന്നെ പീഡിപ്പിക്കുകയും രേഖകളിൽ കൃത്രിമം കാട്ടുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇത് സംബന്ധിച്ച് സിബിഐ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്‌ഐആറിൽ 18 പ്രതികളിൽ ശ്രീകുമാറും ഉൾപ്പെടുന്നു. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഈ കേസിൽ ശ്രീകുമാർ കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്ന് ജാമ്യം നേടിയിരുന്നു.

1995ൽ ജോയിന്റ് ഡയറക്ടറായി സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ച ശ്രീകുമാറിന് അടുത്ത വർഷം വിശിഷ്ട സേവനത്തിനുള്ള രാഷ്ട്രപതി മെഡൽ ലഭിച്ചു.

ഗുജറാത്തിലേക്കുള്ള മടക്കം

2000ൽ കേശുഭായ് പട്ടേൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഗുജറാത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയ ശ്രീകുമാർ എഡിജിപിയായി (ആംഡ് യൂണിറ്റുകൾ) സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടി, മോദി അദ്ദേഹത്തെ സംസ്ഥാന രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ ചുമതല ഏൽപ്പിക്കുന്നതുവരെ അവിടെ തുടർന്നു.

വിരമിച്ചതിന് ശേഷം, ‘കലാപബാധിതരെ സഹായിക്കാൻ’ ശ്രീകുമാർ ഗുജറാത്തിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2015 ൽ 2002 ലെ കലാപത്തെക്കുറിച്ച് “ഗുജറാത്ത് ബിഹൈൻഡ് ദി കർട്ടൻ” എന്ന പേരിൽ ഒരു പുസ്തകം അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.

കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഒന്നാം റാങ്കോടെ ചരിത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ആളാണ് ശ്രീകുമാർ. കൂടാതെ ഗാന്ധിയൻ ചിന്തകൾ, ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യം, ക്രിമിനോളജി (എൽഎൽഎം) എന്നിവയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടിയിട്ടുണ്ട്. തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ, വേദങ്ങളിൽ നിന്നും ഭഗവദ് ഗീതയിൽ നിന്നും ഷേക്സ്പിയർ കൃതകളിൽ നിന്നുമുള്ള നിന്നുമുള്ള വാക്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ട്. കലാപത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ പങ്കാളിത്തത്തെക്കുറിച്ച് സാക്ഷിപറയാൻ തയ്യാറായതും നാർക്കോ വിശകലനത്തിനും മസ്തിഷ്ക വിരലടയാള പരിശോധനയ്ക്കും വിധേയനാകാൻ തയ്യാറാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടതും പുസ്തകത്തിൽ അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ശ്രീകുമാറിന്റെ അപേക്ഷകൾ അവഗണിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.

Also Read: ടീസ്റ്റ സെതൽവാദിനേയും മുന്‍ ഡിജിപി ആര്‍ ബി ശ്രീകുമാറിനേയും അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ഗുജറാത്ത് പൊലീസ്

Stay updated with the latest news headlines and all the latest News news download Indian Express Malayalam App.

Web Title: Newsmaker rb sreekumar a decorated cop and thorn in pm modis side